Month: June 2017

Ulimbukeni, umalaya na uoza kimaadili Magufuli aingilie

Wengi walimlaumu rais John Magufuli kusema wazi hataruhusu wasichana watakaopata mimba wasirejee mashuleni. Ushahidi kuwa Magufuli hana la kufanya zaidi ya kuwa na msimamo mgumu kama aliochukua ili kurejesha heshima ya taifa letu. Watoto wanaoshobokea ujinga toka Ulaya wanapaswa waadhibiwe vilivyo hasa wakati huu tunapopambana na mimba za utotoni na ukimwi. Wanaoruhusu majumba yao kutumika kufanyia ukahaba wanapaswa nao kuwajibishwa kwa kushitakiwa hata kutaifishwa nyumba na magari husika.

Government can still help teen moms

           Though President John Magufuli said it expressly–no pregnant girl will be allowed back to school under his rule; which’s logical–still the government’s the duty to make every effort to help such mas. After teen pregnancies playing hell with us, everybody’s wagging the tongue either in a hooray hoopla mood or agonisingly and negatively opposing this tough stance. However, there’ll be hell to pay in this hell of helluva as we play hell as a nation.  I know.  As a parent and a leader, Magufuli’s agonised just like anybody could. Again, if he steps in the shoes of the parents of gravid daughters, I’m sure the narrative will dramatically change. We need to think out of the box; understanding that, as the society, we’ve circumstantially contributed to creating this jumble either consciously or unconsciously through societal sloppiness, dishonesty, greed, selfishness, debauchery resulting from modernity, copycat behaviours and whatnots.
           If this stance isn’t being re-examined, its ramifications will be negatively immense to the future of the nation. For, it’ll increase ignorant and disadvantaged people in mothers and their unplanned children. Due to the challenging nature of school pregnancies, I think; we need to do the following:
               First, open adult education centers to cater for those who’ll drop out because of pregnancies or imbuing their colleagues. These centers must cater both for secondary and high school education for gravid girls; and their partners who happen to be students.  I can draw an example from Canada. Despite having all sorts of freedoms, such as teaching students that ngono is human rights, even Canada doesn’t allow teen mas to go on with schooling or curtail the development of the country and its citizens. Students kick up their heels as they like. However, they must see to it that they’re not becoming pregnant. The system here allows a person to complete his or her secondary education when he or she reaches 18. At this age whether pregnant or not anybody’s supposed to be in a class.   Anybody above 18 is entitled to complete his secondary school diploma at such adult education centers anytime he or she deems fit.
            Secondly, address the root causes. Although we tend to blame the victims, as the society, we’ve contributed to this anathema to our daughters.  For example, circumstantially, corruption’s a lot to do with pupil pregnancies.  How heavily do we punish perpetrators?  Thanks to corruption in upper echelons of powers, many citizens are ignorant and poor. You can see this in poor transportation, poor housing, and ill-equipped schools among others.
           Third, fight and eradicate systemic gender bias in which girls are condemned wholesale simply because they’re females. What are the traps and motivations that lure our girls into being impregnated? Are their families strong morally and materially? Why punishing girls only. What’s the position of the government which some pregnancies are caused by students? Will they still be eligible to proceed with studies while they actually are parents? What’s the punishment for adults say, teachers, or whoever impregnates a student? I’d argue that whoever impregnates a student, apart from being brought to book, must be jailed; and public employees who happen to win the case due to lack of watertight evidence or technicalities must be expelled from public services. This will send a strong signal to others still contemplating to do the same.
           Forth, seriously fight corruption and poverty which, in a sense, are the major causes of this beatinest challenge.
Lastly, amend or enact laws so as to hand down heavy punishments to perpetrators. For, they are robbing young girls of their lives. More important, we need to unequivocally address this problem making sure that anger and blame games aren’t used in addressing the problem.
Swahili’s it that when a baby poops on your hand, you don’t cut it nor do you throw the baby away.
Source: The Citizen Wed., today

Byakanwa alitumwa au anajikomba tu?

          Niliwahi kuandika makala kuwa wakuu wa mikoa na wilaya wanaonekana kama wakoloni wanaotumwa kwenye mikoa na wilaya hasa wale wanaosifika kuwanyanya wananchi. Japo si wote, baadhi ya wakuu wa mikoa na wilaya–hasa wale ambao ima wamelewa madaraka, hawajui madaraka yao au hawafai au wanatukana madaraka na ofisi za umma–wamegeuka wakoloni kwenye maeneo yao ya kazi kiasi cha kuzusha hisia kuwa baadhi ya sehemu za nchi yetu hazijapata uhuru; na kama zimepata uhuru, basi haujakamilika. Malimbukeni hawa, ambao kweli ni wakoloni, wamefikia pabaya kiasi cha kukera na kugeuka kikwazo na hatari kwa maendeleo taifa. Wapo ambao walifikia hata kulitukana na kulidhalilisha _MG_0067bunge ukiachia mbali ambao wamejigeuza miungu watu wasijue miaka mitano si mingi. Wengi wanasahau kuwa cheo ni dhamana. Kosa kubwa sana. Zamani wateule wengi kwenye ngazi hizi walikuwa ni watu wenye mashiko na historia zinazojulikana lakini si wa kuzua na kuibua wakaishia kuonyesha uhovyo wao kama ilivyo kwa baadhi ya wateule hawa.
           Leo tatajadili na kulaani hujuma iliyotokea Wilayani Hai Mkoani Kilimanjaro. Hivi karibuni, vyombo vya habari viliripoti kuharibiwa na kuhujumiwa shamba la Mbunge wa Hai (CHADEMA) Freeman Mbowe kulikosimamiwa na kutekelezwa na mkuu wa wilaya ya Hai Gelasius Byakanwa. Kitendo hiki cha ajabu na cha kizamani, licha ya kustua na kusikitisha wengi, kinapaswa kulaaniwa kwa nguvu zote. Kwani licha ya kuwa cha hatari, kichukuliwe sawa na jinai yoyote; aliyeiamuru na kuisimamia afikishwe kwenye vyombo vya dola baada ya wananchi wa Hai na Kilimanjaro kwa ujumla na kule atakapohamishiwa washinikize awajibishwe; ili uwe mfano kwa wengine wenye kulewa madaraka.
           Sijui huyu alipoamua kutekeleza hujuma hii kama alijiuliza kama shamba lingekuwa lake angefanya nini? kama Byakanwa ana shamba basi atakuwa amefanya alichofanya kwa ubinafsi wa ajabu zinazolenga kufanikisha uchu wake wa madaraka kisiasa. Au ni yale ya mkuki kwa nguruwe.
Hata hivyo, hujuma ya Byakanwa imetoa somo kuwa kuna wateule wanaotumia madaraka vibaya kiasi cha kuharibu mali za wenzao. Sijui rais John Magufuli kama atamvumilia uharibifu huu wa mali hasa ikizingatiwa alivyowahi kuingilia kupiga marufuku kubughudhi wamachinga vinginevyo. Ajabu wakati kuna madai ya kutokuwapo na chakula cha kutosha, wapo wanaoharibu chakula! Tunakaribisha wawekezaji wakati tukihujumu waliokwishawekeza kama ilivyotokea kwa Mbowe.
           Byakanwa ashitakiwa kama mtu binafsi au Mbowe afunguwe kesi mbili tofauti moja dhidi ya Byakanwa na nyingine dhidi ya serikali. Hakuna kinachoshangaza kama suala hili kuonekana kuwa la kisiasa zaidi ya kisheria. Maana, hata baada ya baadhi ya wabunge wa upinzani kulaani kitendo hiki, wenzao wa chama tawala hawakufanya hivyo. Kuna nini hapa?
Japo Magufuli amekuwa akipenda kuwabeba wateule wake wanaolalamikiwa, akina Byakanwa hawamsaidii. Hawajui dhima, mipaka na dhima ya madaraka yao. Unaweza kusema wamelewa madaraka au hawajui hata hicho wanachofanya. Tangu lini mkuu wa wilaya akageuka mgambo wa tume ya mazingira? Je ametumwa, amejituma, anajipendekeza au ana ugomvi na Mbowe? Je alifanyiwa vetting kweli huyu ambaye hajui hata sera za bosi wake kuwa ni kukuza uchumi?
           Imekuwa bahati mbaya. Siku hizi hatupewi historia na habari tosha juu ya wateule wetu kama ilivyokuwa wakati wa awamu ya kwanza ambapo mteule yoyote alipoteuliwa ilikuwa lazima kuelezea historia yake ili umma umjue na kuweza kumkubali au kuistua serikali kuwa ni bomu. Kwa mfano, hatujui elimu wala afya ya kiakili ya mhusika katika sakata hili ambalo kwa watu wenye akili linashangaza kiasi cha kujenga shaka juu ya akili husika.
Byakanwa alikaririwa akisema kuwa shamba alilohujumu lilikuwa linachafua mazingira. Kituko. Kwani lilianzishwa jana? Mbona waliomtangulia hawakulihujumu kama hakuna namna hapa? Ina maana wakuu wa mkoa na wilaya waliomtangulia hawakujua umuhimu wa mazingira au ni kutafuta sifa kama siyo kukomoana na kulipiziana visasi ima kwa kujituma au kutumwa? Je Byakanwa ni kati ya wale wakuu wa mikoa au wilaya wanaopenda kujipendekezapendekeza kwa kunyanyasa wenzao ili waonekana wanafanya kubwa ili wapate promosheni au kupendwa kama wanaojulikana kubebwa kwenye jinai zao? Je vyeti vya Byakanwa viko sawa au ni yale yale ya akina Bashit? Je hili ni shamba pekee nchini? Sijui kama Byakanwa ni mtaalamu wa kilimo au mazingira hasa ikijulikana kuwa aliteuliwa na kupachikwa pale bila kujulikana historia yake ili kujua kama anafaa au ni bomu. Hata hivyo, matendo huongea zaidi ya maneno. Kwani waswahili husema: Ada ya mja hunena muungwana ni kitendo.
           Byakanwa anadai shamba husika lilikuwa linasababisha madhara kimazingira. Vipi? Kwa kiasi gani na kwa namna gani? Kisomi, mhusika alipaswa aje na utafiti wa kitaalamu kueleza ni kwanini amefikia uamuzi aliofikia. Na je hilo ndilo jibu? Byakanwa ananikumbusha maneno ya baba wa taifa Marehemu Mwl Julius Nyerere aliyewahi kusema kuwa baadhi ya mambo kuyafanya yanahitaji uwe na moyo wa mwendawazimu.  Kwa ushahidi uliopo ni kwamba shamba husika limekuwapo kwa zaidi ya miaka 30. Je uchafuzi huu wa mazingira umeanza au kuonekana leo? Je Magufuli atakingia kifua hujuma hii?
Chanzo: Tanzania Daima Jumatano leo.

Kijiwe chataka kujua nini sharia za madini zitaanza kubadilishwa

            Baada ya rais Joni Kanywaji kusema atalazimisha Mjengo kukaa muda zaidi ili kurekebisha sharia za madini, Kijiwe kililipuka kwa furaha kabla ya kuzimika matumaini baada ya porofwedheha Joni kutoka Ukanadani kuja kuweka mambo sawa na kuuzima moto wa mabadiliko ya sharia.
            Msomi Mkatatamaa siku hizi anaingia mapema akiwa na inshu kibao. Akiwa amesheheni mzigo wa magazeti anayokopa kwa muuza magazeti anautua mezani na kuamkua na kusema “wenzangu mnasemaje kuhusiana na ahadi ya kuuamrisha mjengo ubadili sharia za madini na mafuta ili kupambana na upigaji ulioigeuza kaya yetu makinikia? Naona kama sakata la Escrew limefuta kila kitu kana kwamba lina thamani kuliko madini na nishati ingawa nalo ni sehemu ya nishati. Sijui wenzangu mna mikakati gani ya kuwarejesha hawa ambao wanaonyesha kuwa wepesi wa kusahau na kulaghaiwa kwa ahadi za maongezi hadi kutelekeza ubadilishaji wa sharia?”
            Mijjinga anakula mic ‘mie naona mambo mengi yanaendeshwa kizimamoto tena kwa kutegemea usongo wa dingi lakini si kaya. Namna hii tutaendelea kupigwa; kwa sababu tunaonyesha kama hatuko serious wala hatuna maandalizi. Kama unakumbuka waraka uliotolewa juzi na jambazi akashia kuwa hawakukubaliana kurejesha njuluku zetu, basi unaweza kuelewa anachohofia Dk Msomi. Hivyo, napendekeza tuandike waraka maalumu kwa dingi kukumbushia ubadilishaji wa sharia na kuwanyonga wale waliotuingiza kwenye mkenge hadi tukapigwa kijinga hivi.”
            Mpemba anampoka mic na kudema “yakhe nami nkuunga nkono. Kama tutaendelea kukubali kila jambo wallahi tutajaendeleapigwa bila sababu bali ulimbukeni wa baadhi ya wale waniofanya vitu kwa kukurupuka. Hata hivo, kama dingi atakumbushwa, naamini atarejea nchakato huu wa ukombozi wa kaya yetu.”
            Kabla ya kuendelea Mipawa anampoka mic na kusema “hakuna cha kurejea nchakato. Uko wapi ule wa Katiba Mpya ambayo ilikuwa muarobaini wa kila kitu. Si imeuawa ili kuendelea kulindana na kukomoana kwa kufanya mambo kwa akili ya chama kimoja wakati wa utawala wa vyama vingi. Kusema ukweli mie sina imani na chochote wala lolote hadi nione sharia zikibadilika na kurejewa kwa mchakato wa Katiba Mpaya.”
            Kapende aliyekuwa akibofya ki-Samsung chake anaamua kutia guu na kusema “mie simlaumu dingi hasa ikizingatiwa kuwa ameachiwa afanye kila kitu kana kwamba hana wasaidizi. Ninachoona akisaidiwa si chochote wala lolote bali kumuimbia kwaya ya sifa kiasi cha kukera na kuchusha. Hakuna ninapoumia kama kuona madaktari na hata maprofwedheha wakimsifia hata pale anapotimiza wajibu wake. Hapa kweli ipo shughuli. Nadhani sisi tujichukulie wadhifa wa kumshauri dingi baada yakuona aliodhani wangefanya hivyo kumgwaya kila mmoja akitetea kitumbua chake hata kama ikibidi kwa kujikomba.”
            Kanji naye anaamua kukamua, “veve sangaa vatu jipendekeza. Kama hapana pendekeza kupendeza dingi nataka afukuze yeye veve tampa juluku na laji nakula bure? Kama profesa napendekeza veve nani hapana pendekeza. Basi naji jiwe pendekeze ilete katiba mpya ya vananchi ili mambo yote ive safi au vipi dugu yanguni?”
            Sofia Lion aka Kanungaembe anatia timu na kuchonga “kwa vile sisi si wateule wala wajipendekezaji na waimba sifa, lazima tuseme ukweli. Kwani hatuna cha kupoteza. Ninachomaanisha hapa ni kwamba kama hawatabadili sharia za mimawe na mifuta kila kitu ni bure. Ni sawa na kutwanga mawe. Nadhani hawa jamaa waliwahi kuja kujifanya wanajutia kosa lao na wako tayari kutapika njuluku ili kutuzuga tupoteze muda wakati wakijiandaa kutushikisha adabu.”
            Mheshimiwa Bwege anamchomekea da Sofi na kukwangua mic na kudema “Sofia umejuaje kuwa ilikuwa nawaza kusema uliyosema. Nakubaliana nawe mia kwa mia kuwa hawa jamaa wanataka kuendelea kutugeuza mabwege. Wanafanya kile ambacho watasha huita to buy time as you contemplate how to thwart your enemy outfront.”
            Kabla ya kuendelea mzee Maneno anamkatiza kwa kusema “Mheshimiwa Bwege lugha hiyo naona kama imepiliza.”
            Kila mwanakijiwe amepigwa na butwaa ile mbaya hasa ikichukuliwa kuwa hii ni mara ya kwanza kwa mheshimiwa Bwege kumwaga ung’eng’e. Wengi tulidhani haupati kumbe kifaa! Tena anaongea ung’eng’e mufti bila kubukanya na kuchanganya na broken.
            Mheshimiwa Bwege anaendelea kuchonga “samahanini kwa kuongea kingindo ndugu zanguni. Ibidipo hubidika. Nilidhani nilikuwa kwa mama wa ukoloni kule Londoni kumbe niko hapa Danganyika nikidanganyika kama kawa. Tusameheane sana ndugu zanguni. Yote yalinitoka katika ile hali ya kutoa mchango kwa kaya yangu ili kuiepusha na kupigwa pigwa na kugeuzwa shamba la bibi.”
            Mgosi Machungi ambaye aliingia akiwa amechelewa na akawa anafuatilia mjadala kwa makini anaamua kutia guu “wagoshi tikubaiane kuwa bia kuandamana kushinikiza kuejea mchakato wa kubadii shaia tinapoteza muda. Nadhani tokana na ukapa, baada ya jamaa kutiahidi wangeipa njuuku yetu, timeangaia kupata si kupatikana. Titakapopatikana ndipo titajua. Na hapo utasikia wanasiasa wakitafuta kia kisingizio ili tione hawana makosa.”
            Kijiwe kikiwa kinanoga si likapita shangingi la dingi wa Akashia. Acha tumtoa mkuku ili tumfanyie kitu mbaya kabla ya kwenda kutaifisha migodi yetu!
Chanzo: Tanzania Daima Jumatano leo.

Uhuru wa habari: Mbona viongozi wetu wanapingana?

        Katika kuangalia haki na uhuru wa kukusanya, kusambaza, kutoa na kupata habari nchini, leo nitajikita kuonyesha mkanganyiko uliopo serikalini kiasi cha kugeuka tatizo kubwa kwa baadhi ya vyombo vya habari visivyokuwa “ndiyo mzee.” Kufungiwa gazeti la Mawio hivi karibuni kutatumika kama kigezo cha kudurusu hoja hii.  Katiba ya Tanzania inampa uhuru kila mtanzania kutoa, kupokea, kusambaza, na kupata habari ilmradi asivunje sheria. Gazeti la Mawio lilifungiwa kwa miaka miwili. Kosa? Kuchapisha picha za marais wa zamani wanaohusishwa na ufisadi. Chanzo cha habari? Wabunge waliosema wazi kuwa marais wa zamani walioshiriki ufisadi–kubwa likiwa ni kuingia mikataba ya kijambazi–washitakiwe. Je hapa kosa la gazeti liko wapi; kuripoti kilichotamkwa hadharani tena mbele ya kamera na vinasa sauti vya vyombo vya habari? Wengi walidhani kuwa gazeti lilikuwa limeandika uzushi. Je si kweli kuwa, mfano, rais Benjamin Mkapa alijitwalia mgodi wa Makaa ya Mawe wa Kiwira chini ya kampuni yake na mkewe iitwayo ANBEN yaani Anna and Ben ambayo ni majina ya kwanza ya Mkapa na mkewe?
            Wa pili kuhusishwa ni rais mstaafu Jakaya Kikwete. Je gazeti liliandika uzushi? Kama ni kukamata basi angekamatwa mbunge wa Singida Mashariki (CHADEMA) Tundu Lissu aliyeliambia bunge kuwa mikataba ya hovyo ya uwekezaji kwenye madini–uliogeuka uchukuaji hata wizi kama alivyosema rais John Magufuli–ilisaniwa na Kikwete hapo tarehe 5 Agosti, 1994. Je si kweli kuwa Kikwete alisaini mkataba unaomhangaisha Magufuli na watanzania kwa ujumla? Kosa liko wapi hapa? Je na Lissu atafukuzwa bungeni? Nadhani wapinzani wameonyesha uzalendo wa hali ya juu kwa kuliita koleo koleo na si kijiko kikubwa; na kumkosoa rais au serikali si kosa kisheria.
            Sasa ngoja tuonyeshe serikali inavyojikanganya kiasi cha kujipinga na kuzua mkanganyiko. Hivi karibuni mkurugenzi wa Maelezo Dk Hassan Abbas alisema kuwa vyombo vya habari vinaruhusiwa kuikosoa serikali. Abbas alisema “hakuna chombo cha habari kitakachochukuliwa hatua kwa kukosoa, haki hiyo ipo kwa mujibu wa Sheria ya Huduma za Habari ya Mwaka 2016 kifungu cha 51, tutaendelea kuthamini na kufanyia kazi ukosoaji huo.” Je Mawio nalo limo humu; nalo si chombo cha habari?
            Bahati mbaya, hakutofautisha kati ya kuikosoa serikali na kumkosoa rais ambaye kimsingi ndiye mkuu wa serikali. Je kweli serikali haikosolewi? Mbona bosi wake anasema vinginevyo? Aliyekuwa Waziri wa Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo Nape Nnauye aliyemteua Abbas kabla ya kutenguliwa uteuzi wake kwa kuwashika pabaya wasioguswa alikaririwa kabla ya kufukuzwa akisema “serikali ni rahisi sana kujisahau, ama inaweza ikaziba masikio, hivyo ni lazima pawepo na ‘very strong media’ zitakazofanya kazi ya kuiambia Serikali.” Je serikali haikujisahau kiasi cha kuingia mikataba ya kijinga? Strong media zinafungiwa; zinaachwa zinazojikomba. Huku ni kujipinga Dhahiri.
            Hata hivyo, kupingana kwa mteule na bosi wake hakuashii kwa Abbas.  Hata Nape anaonekana kupingana na aliyemteua yaani rais Magufuli ambaye alikaririwa akisema “nawaambia wamiliki wa vyombo vya habari be careful and watch it (kuweni waangalifu) kama mnadhani mna freedom (uhuru) ya namna hiyo not to that extent (siyo kwa kiasi hicho).” Kama haitoshi, Magufuli aliongeza kusema kuwa“uzalendo umepotea na unapotezwa na viongozi kwa interest (interests) (manufaa) zetu.” Kwanza, kwanini uzalendo uwe wa upande mmoja? Strong media hazijikombi; zinakosoa hata kama kufanya hivyo kunawaudhi wahusika. Bahati nzuri Magufuli anajua lilipo tatizo ila hataki kulishughulikia vilivyo.
            Mfano, Magufuli anasema “watoaji haki katangulizeni Tanzania, majaji mnafanya kazi nzuri katika kutafuta haki, tutengeneze Tanzania yetu, mimi nipo hapa temporary (kwa muda mfupi), makamu wa rais yupo temporary; everybody is (in power) temporary because the life is so temporary (temporal) (kila mtu yupo kwa muda mfupi kwa sababu maisha ni mafupi), lakini Tanzania yetu si temporary, itaendelea kuwepo tuilinde hii Tanzania yetu ambayo because it is suppose to (supposed to be) be there permanently (kwa sababu idumu).” Hii kidogo inashangaza. Mbona magufuli hatangulizi uzalendo kwa kukubali; Tanzania ni ya wote na wana mawazo hata kama ni kinzani? Kuna haja ya washauri wa rais kujitahidi kumkumbushwa anayosema ili asijipinge au kupingana na watendaji wake ukiachia mbali kuvunja sheria. Au Magufuli anafanya kile ambacho waingereza huita holier than thou kwa kutotaka kukosolewa wala kushughulikiwa watangulizi wake waliotenda uovu wa wazi bila sababu ya msingi zaidi ya tamaa na uroho wa kawaida?
            Tumalizie kwa kuwashauri washauri wa rais wawe wanamshauri vizuri kuhusiana na kupingana kwa serikali yake. Anaongelea uzalendo wakati akijua kuwa ni serikali za chama chake zilizoukosa na kuliingiza taifa kwenye matatizo ya ufisadi tunayopambana nao. Hata hivyo, nimshukuru Magufuli kwa kuanza kushughulikia kashfa makaburi kama vile Escrow. Ila asiume upande mmoja na kupuliza mwingine. Atende haki kimsumeno; akate mbele na nyuma bila kupatiliza wala kupendelea. Tanzania ni yetu sote bila kujali cheo cha mtu.  Kama serikali haitaki kukosolewa isikosee. Kama ikitaka kuheshimika ifanye mambo ya heshima; si ya hovyo kama kuingia mikataba ya hovyo. Tukiendelea kutishana, kupatilizana, kudanganyana, na kuogopana, kama taifa, tutaangamia. Hakuna asiyekosea.
Chanzo: Tanzania Daima Jumapili kesho.