Tag: Tanzania Daima

Kijiwe chafunga kumuombea Lissu

Barua ya wazi kwa maaskofu Kilaini na Nzigilwa

Image result for photos of kilaini na nzigilwa
          Wahashamu maaskofu Methodius Kilaini na Eusebius Nzigilwa,
            Kwanza, nawaamkua shikamooni; na kukwapa pole kwa majukumu yetu ya kiroho na kidunia. Pia nawapa pole kwa yaliyowakuta. Maana si madogo. Ni pale mlipotuhumiwa, kabla ya kukiri, kuchotewa fedha zilizotokana na kashfa ya wizi wa fedha za umma wa watanzania maskini ijulikanayo kama Escrow mlizopewa na mtuhumiwa na muasisi mkuu wa kashfa hii, James Rugemalira ambaye sasa yuko korokoroni akituhumiwa kwa makosa ya kulihujumu taifa na kuuibia umma. Hivyo, sitaweza kuingi undani wa suala zima tokana na sababu za kisheria na ukweli kuwa mnalijua vizuri hata kuliko mimi kama wanufaika ambao sasa wanajitenga na mshitili wao.
            Hivi karibuni, nilisoma tangazo lenu la tarehe 7 Septemba, 2017 kuutaarifu umma kuwa mmeamua kurejesha zile fedha kwa serikali baada ya kujiridhisha kuwa hazikupatikana kihalali. Je mmetubia dhambi hii itokanayo na uroho ambayo ni kinyume cha mafundisho ya Yesu Kristo? Je mmetumia vigezo gani hasa ikizingatiwa kuwa atoaye sadaka kanisani au matoleo, kama manavyoita, huwa haulizwi namna alivyochuma fedha atoazo? Maana ingekuwa hivyo, bila shaka mngelimuuliza Rugemalira alivytengeneza hiyo fedha kabla ya kuzichukua na kuishia kwenye kashfa ambao itawagharimu vilivyo kama mkondo wa sheria utafuata ikizingatiwa nyinyi ni viongozi na watumishi wa umma waliopokea fedha chafu zitokanazo na wizi wa fedha za umma. Je huu si ushahidi tosha kuwa hii fedha haikuwa ya kanisa bali yenu kutokana na kitendo mlichofanya mkidhani kitawasafisha kikaishia kuwafichua na kuwachafua zaidi?  Katika tangazo tajwa hapo juu, mnakiri kupokea fedha ambazo hamkutaja ni kiasi gani ingawa inafahamika ni shiling milioni 40 na ushei, hapo Februari 2014 kupitia kwenye akaunti zenu za benki.  Hii maana yake ni kwamba fedha tajwa ilikuwa benki kwa takriban miaka mitatu ikitengeneza faida. Je mmerejesha na interests zilizolipwa na benki tokana na kuwa na kiasi hiki kikubwa? Je tukiacha ubabaishaji na kujitetea, kweli kwenye nafsi zenu hamkujua kuwa fedha hii ilikuwa kubwa; na uwezekano wa mhusika kuipata visivyo halali ulikuwa mkubwa ikizingatiwa kuwa kashfa yake haikuanza jana wala juzi? Je mnategemea kufanikisha nini katika hatua hii ambayo kisheria ni ushahidi wa wazi unaoweza kutumika dhidi yenu? Je kwanini mlingoja mpaka Rugemalira akamatwe? Je angeendelea kunyamaziwa mngechukua hatua mlizochukua au ni baada ya kugundua kuwa mambo sasa si mchezo wala mazoea kama ilivyokuwa imezoeleka nchini ambapo mafisadi wakubwa walizoea kulindwa na kuengwaengwa huku wakiwakoga wale waliowaibia? Kuna haja ya kutubu na kujisuta sana huku mkisema ukweli ili mueleweke na ikibidi kusamehewa au kuhukumiwa kulingana na wenye fedha watakavyoamua.
            Wapendwa, naomba niendelee kuwadodosa lau ukweli ujulikane ili uwaweke huru.  Katika tangazo lenu mlidai kuwa fedha husika ilikuwa ni matoleo.Je kama kweli yalikuwa ni matoleo, kwanini yaliingizwa kwenye akaunti zenu na si kwenye akaunti za makanisa yenu? Hapa nani anasema ukweli; na utaratibu wa kupokea matoleo ni upi kwa mujibu wa kanuni za kanisa? Je kwanini mmeamua kurejesha fedha serikalini na si kwa yule aliyewapa au familia yake wakati mkijua serikali aihusiki kwenye kashfa hii? Je mlipata ushauri wa kisheria ua wa kidini katika kufikia hatua hii hatari. Kwani, kiushahidi wa mazingira, hamna tofauti na wanufaika wengine waliohongwa tokana na nafasi zao katika utumishi wa umma ambao nanyi, kama watumishi wa kiroho, mnahusika? Je kitendo chenu cha kupokea fedha chafu kwenye akaunti binafsi kinatoa funzo na picha gani kwa jamii yetu? Je mnadhani mlichofanya ni suluhu ya sakati hili linalopaswa kuisha kisheria?
            Wapendwa, japo sitaki niseme mengi wala kuhukumu ili nisihukumiwe, tangazo lenu limeficha mengi zaidi ya liliyoweka wazi. Kwa mfano, kwanini hamkueleza utaratibu unaojulikana kikanisa wa muumini kutoa matoleo kwa kanisa ili umma upime kama kilichofanyika ni sawa au si sawa? Je kwanini mmechukua muda mrefu kufikia uamuzi mliofikia? Lazima kuwe na sababu zaidi ya mhusika kuwa korokoroni. Je mlifanya jitihada za kumrejeshea aliyewapa hiyo fedha kabla ya kufikia kuzipeleka serikali au mnafanya hivyo, ili serikali na umma usiwashughulikie?
            Nimalizie kwa kusema kuwa kitendo chenu kinaacha maswali mengi kuliko majibu. Sidhani kama serikali itaona sincerity kwenye kitendo hiki zaidi ya kuwa mbinu ya kutaka kuepukana na matokeo ya kashfa hii ambayo ni kufikishwa mbele ya vyombo vya dola ili haki itendeke. Maana, hali tuliyo nayo nchini kwenye ufisadi inatisha na kukatisha tamaa ingawa rais anajitahidi kupunguza madhara na ukubwa wa tatizo ambalo watangulizi wake walililea na kulifumbia macho. Si viongozi wa serikali wala wa kiroho japo si wote, imewaozesha na kuwaharibu kiasi cha kusahau hadhi, heshima na wajibu wao kwa umma. Ushauri wangu wa bure kwenu ni kwamba kirini kukwa mlipotoka na muombe msamaha mambo yaishe ili liwe somo kwa wengine wanaodhani kuwa wanaweza kutumia nyadhifa zao kula na mafisadi.
Chanzo: Tanzania Daima J’pili leo.

Kijiwe champongeza pilato mkuu wa Kenya

       Image result for photos of david maraga    Baada ya mahakama kuu ya Kenya kumpiga kalamu rais Uhuru Kenyatta, Kijiwe kimempongeza jaji mkuu wa kaya hiyo Davie Maraga aliyesimama kidete kulinda maslahi ya umma.
            Msomi Mkatatamaa aliyekuwako kule kama mwangalizi wa kijiwe wa uchakachuaji ule anaingia akiwa na furaha ya kufa mtu. Anaamkua na kuagiza kahawa na kusema “si niliwambia kuwa Uhuuto utapigwa chini kwenye mahakama ya haki! Mmesikia rafiki yangu na mwanafunzi wangu Davie Maraga alivyofanya kweli kuonyesha alivyoelewa somo langu la jurisprudential supremacy and sancrosanctity of the constitution?”
            Mzee Maneno anamchomekea “hiyo sankaramantiki ni mnyama gani Msomi mbona unaniacha Solemba ndugu yangu?” Kijiwe hakina mbavu namna anavyoharibu maneno ya kitasha tokana na kutopiga buku babu huyu wa kiramizi.
            Kapende anaamua kumpoka mic mzee Maneno “nadhani Msomi anamaanisha ukuu na utukufu wa sheria ambao, bila shaka, ndio uliwawezesha majaji kutoogopa cheo cha mtu wala njuluku zake na kuamua kutenda haki kwa kusema wazi kuwa kulikuwa na uchakachuaji kwenye uchakachuaji uliopita wa Kenya. Natamani hii ingekuwa hapa kwenye kaya yetu. Nichukue fursa hii kuwapongeza majaji hawa hasa kiongozi wao jaji mkuu Davie Maraga ambaye ni shemeji yangu.”
            Mpemba anakwanyua mic “yakhe waliozea vya kunyonga; vya kuchinja hawaviwezi ati! Kweli mie nilishangaa sana kusikia eti hawa jirani walikuwa wamenchagua mwana wa mtesi wao anosifia kwa unyakuzi wa mashamba na ulimbikizaji wa mali huku akiwaacha hai lakini hoi. Nshangaa na kusikitika sana. Heri majaji wametenda haq. Wallahi nasema, nasi twataka haki kama hii. Ingekuwa yawezekana, kwa vile kaya yetu haina jaji mkuu, ningemualika jaji Maraga aje huku lau tupate katiba mpya ati.”
            “Sasa wewe unatafuta matatizo. Hukusikia wapingaji walivyopiga kelele hadi makoo yakakauka ukiachia wengine kutiwa misukosuko? Hata hivyo, kama Kenya iliondokana na imla kama Dan arap Mwai, nasi kuna siku tutauzika uimla kama walivyofanya bila hata kurusha ngumi. Naamini dunia inabadilika kila uchao ingawa wanene wetu hawataki kuliona na kulikubali hili” anachomekea Mijjinga huku akifunua ukurasa wa tabu kubwa analosoma kuhusu utawala wa kidemokrasia na haki” anachomekea Mipawa.
            Mgoshi Machungi aliyekuwa kimya anaamua kula mic “jamani, kwanza tieeze wazi. Mimi niifuahi kusikia habai hizi toka Kenya. Mpaka sasa sieewi ogic wakenya wanayotumia kuchagua mwana wa mfame kama aivosema ami wakati aiwazuumu ardhi na mai kiasi cha kuacha famiia yake ikiwa ya mabiionea! Tikiejea hapa kayani, naona wakati umefika wa kudai katiba mpya bia kupepesa jicho waa kumung’unya maneno. Maana ukiangaia uchakachuaji wetu unaofanyika kia mwaka, unatamani tingekuwa na katiba mpya angaau tufanye mambo mapya kama waivofanya Kenya.”
            Mheshimiwa Bwege anaamua kutia guu mapema. Anakula mic “huwa nashangaa wanaotaka mambo yetu yawe kama Kenya. Wenzenu, tokana na kuminywa sana na ubepari tangu kupata uhuru walitia akili. Wako tayari kulianzisha wakati wowote wanapohisi mambo sivyo ndivyo tofauti nasi tunaotaka kila kitu kiletwe kwenye sahani. Watawala si watu wa kujadiliana. Ni kama nyuki. Bila moto asali haitoki mzingani. Lau nyuki asali ni yao. Mfano rahisi ni kwamba maziwa huwa ni yako kabla hujampa paka. Je unafanya nini kumnyang’anya paka maziwa? Lazima uwe tayari kuparuriwa na iwe zake ama zako au vipi.”
            Da Sofia Lion aka Kanungaembe anakula mic “hapa kaka umenikuna kweli kweli.”
            Kabla ya kuendelea Mchunguliaji anamchomekea da Sofia” amekukuna wapi na vipi; mbona sijakupata vizuri dada?”
            Mheshimwa Bwege hangoji Sofia ajitetee. Maana ameguswa yeye; na isitoshe ameguswa yeye. Anajibu ‘nimemkuna hapo hapo na hivyo hivyo unavyotaka au vipi? Kwani mawazo yangu hayajakukuna hata wewe ndugu yangu!” Mchunguliaji anaamua yaishe kwe mkwara. Anasema ‘tuheshimiane mheshimwa Bwege. Naye mheshimiwa Bwege anajibu “tuheshimiane basi.”
            Kanji naye kapata upenyo. Anakwida mic “vatu iko sema witu wingi bila angalia sababu na singi yake. Leo nasifia Kenia. Hii vatu yaKenia iko na katiba safi sana. Sasa hii nataka mambo ive kama Kenia na katiba laka kweli nafikiri zuri dugu yanguni? Kama nataka kvenda bingunina pepo lazima ikufe.” Kijiwe hakina mbavu namna Kanji anavyobukanya uswa ingawa wengi huwa wanajifanya hawaujui wakati wanaujua fika kuliko hata waswa wenyewe.
             Baada ya kusikiliza hoja za wote, Msomi anaamua kutia guu uwanjani lau afunge mjadala kabla kijiwe hakijavurugwa na mambo ya mtaani. Anasema “ni kweli tunahitaji katiba mpya. Ila hatuwezi kuipata kwenye sahani ya dhahabu. Kama alivyosema vizuri Kanji, hatuwezi kwenda peponi, kama ipo, bila kufa. Nakubaliana na mheshimiwa Bwege kuwa bila moto asali haitoki. Hivyo, nashauri tujipange. Muhimu kuliko yote, nampongeza mwanafunzi wangu jaji Maraga kwa ujasiri na heshima yake kwa kaya yake. Wiki ijayo lazima nitie timu kijijini Bonyamatuta kumpa tafu huyu Mura Kikiohoya.
            Kijiwe kikiwa ndiyo kinachanganya si ikapigwa kelele ya mwizi! Acha kila mmoja atoke mkuku kwenda kushuhudia kibaka anavyochomwa moto wakati mibaka ikienziwa.
Chanzo: Tanzania Daima J’tano kesho.

Katiba mpya somo toka Kenya

Image result for photos of rasimu ya katiba mpya
          Japo wakenya wakisema kuna mambo wanazidi nchi nyingine huonekana kama wanajisifia sawa na watanzania. Mfano, wakenya huiita nchi yao economic hub of East and Central Africa sawa na watanzania wanavyojiita kisiwa cha amani barani Afrika. Kuna mambo wakenya wana haja ya kujisifia sawa na watanzania na wananchi wengine wa nchi za kiafrika zilizotengenezwa na mkoloni jambo ambalo linaonyesha namna tunavyoshangilia ukoloni kiasi cha kuushiriki kwa namna moja au nyingine.
            Pamoja na mijisifa mingine isiyo na msingi, kwa sasa Kenya inangia kwenye kundi teule barani la nchi za Afrika ya Kusini, Botswana na Ghana kama nchi zinazoweza kujisifu kuwa zina katiba zilizostaarabika. Kwani, katiba za nchi hizi zimefanya kila mhimili wa dola kujitegemea na kutoingiliwa wala kuingilia mihimili mingine kama inavyotaka dhana ya utawala bora na wa sheria. Chini ya dhana hii, juzi dunia, kwa mara ya kwanza, ilishuhudia ushindi wa rais ukifutiliwa na kubatilishiwa mbali na mahakama. Kitendo hiki, licha ya kuiletea Kenya sifa kedekede, kimeiweka mbele hata kuliko nchi vigogo vinavyojigamba kuwa mabingwa na walimu wa demokrasia kwa Afrika kama vile Marekani ambayo ina migogoro ya matokeo ya uchaguzi sawa na nchi za kiafrika.
            Pia uamuzi huu umekuwa suto karibu kwa nchi zote za kiafrika ukiondoa zile zilizoonyeshwa hapo juu. Ni suto sana kwa Afrika Mashariki ambayo licha ya kuwa na serikali mbili tu za kidemokrasia za Kenya na Tanzania, ina wingi wa viongozi ving’ang’anizi wa madaraa chini ya visingizio mbali mbali.
            Leo safu hii itaangalia masomo yanayopatikana kwenye uamuzi wa mahakama kuu ya Kenya wa kufutilia mbali ushindi wa rais. Kwanza, haijawahi kutokea popote duniani. Je Kenya imefanya hivi kutokana na kuwa na watu wa ajabu? Hasha. Ni kutokana na kuwa na katiba bora yenye kutokana na utashi na mawazo ya wananchi iliyoanza kutumika mwaka 2010. Katiba ya Kenya inatoa haki kwa raia yoyote kupinga matokeo yoyote katika nafasi za kuchaguliwa hata kuteuliwa anapohisi haki haikutendeka. Wakati Katiba ya Kenya ikifanya hivyo, ya Tanzania hairuhusu hata kuhoji matokeo hasa ya urais. Inamuweka rais juu ya sheria jambo ambalo licha ya kuwa moja ya masalia ya ukoloni, ni aina fulani ya ukoloni ulioendelezwa na watawala waliopokea uhuru na waliowafuata kwa hofu ya kuondolewa madarakani hata kushitakiwa walipovurunda.
            Pili, tokana na kuwa na Katiba inayotoa uhuru na haki kwa wananchi wengi, hata taasisi za Kenya kama vile Mahakama  na nyingine zinao uhuru na wajibu kwa wananchi wote bila kujali mamlaka yao. Hivyo, mahakama ya Kenya ni huru; na uamuzi wake hauwezi kuingiliwa na mhimili mwingine kama ilivyo kwenye nchi nyingine ambako mahakama hutumika kama mhuri au rubberstamp wa utawala.
            Si mahakama tu. Hata bunge la Kenya lina haki na uhuru kuliko mabunge mengi ya Afrika ambayo hutumika kama nyumba ndogo za utawala katika kulinda na kuendeleza uovu. Mifano midogo ni nchini Rwanda na Uganda ambapo mabunge yalipitisha sheria za kuruhusu watawala wao kubadilisha katiba ili kubakia madarakani kinyume cha matakwa ya wananchi.
            Tukija Tanzania, bunge letu bado si huru tokana na kuwa na wabunge wengi wa chama tawala; jambo ambalo hulifanya lipitishe mambo ya hovyo bila kuogopa kushughulikiwa kisheria. Ukiachia hili, ukosefu wa sheria inayolipa madaraka hata likiwa chini ya chama kimoja kama mhimili wa dola yanaonekana namna chama tawala kinavyolitumia litakavyo bunge. Mfano wa hivi karibuni ulijitokeza hivi karibuni nchini Afrika Kusini ambapo katiba huru hulipa bunge uhuru. Baada ya vyama vya upinzani kutoridhishwa na udhu wa rais wa nchi hiyo mwenye wingi wa kashfa za rushwa na ukosefu wa maadili hata binafsi Jacob Zuma, walikwenda mahakamani  na bunge likaamuru rais apigiwe kura ya kutokuwa naye imani. Kama si kuwa na wabunge wengi wa chama chake–ambacho kimechakaa tangu aondoke rais wa kwanza wa nchi hiyo shujaa Nelson Mandela kama CCM baada ya Nyerere– walimuokoa. Ingekuwa Tanzania nani alitegemea upinzani upeleke hoja bungeni halafu spika aipitishe? Ni mara moja ilipotokea bunge likapitisha hoja ya kutaka kuishughulikia serikali mwaka 2008 ambapo–tokana na siasa za makundi ndani ya chama tawala na ushiriki wa rais mwenyewe kwenye kashfa–alimtoa kafara waziri wake mkuu.
            Somo jingine linalotolewa na ubatilishwaji wa matokeo ya urais nchini Kenya ni kwamba Tanzania inahitaji kufikiri upya juu ya kuendelea kuua rasimu ya katiba mpya ya wanachi iliyolenga kuondoa mabaki ya ukoloni Tanzania ambayo imekuwa ikiendeshwa na katiba viraka ya zamani isiyo endana wala kukidhi matakwa ya watanzania. Katiba ya sasa ni ya watawala na si ya wananchi tofauti na katiba ya Kenya ambayo ni ya wananchi na wanaweza kuitumia dhidi ya watawala hata akiwamo rais bila kikwazo wala woga.
            Tumalizie kwa kuwataka watanzania na  hata watawala kuanzisha mchakato wa kudai kurejeshwa kwa mchakato wa katiba mpya kama kweli si wanafiki wanataka kuikomboa na kuiendeleza nchi kama wengi wanavyosema. Tunataka matendo na si maneno. Tunataka katiba mpya sasa.
Chanzo: Tanzania Daima J’pili kesho. Saturday, 2 September 2017

Kumpinga rais au serikali si jinai

Sunday, 9 July 2017

            Hivi karibuni baadhi ya vyombo vya habari viliingia utatani hadi vingine kufungiwa huku wanasiasa na wakosoaji wakipewa onyo kali kuacha ima kuipinga serikali au rais. Tukio la hivi karibuni ni pale rais John Pombe Magufuli alipoamuru polisi kuwakamata wote wanaohoji baadhi ya mambo anayofanya kama vile kushindwa kudhibitiwa kwa mauaji ya Kibiti, upelekaji bungeni mikataba ya haraka bungeni, hata baadhi ya hatua anazochukua kuhusiana na mambo mbali mbali kama vile uhuru wa vyama vya siasa kufanya siasa.
            Tokana na utata huu–ambao wengine huuona kama uimla–kuna haja, kama taifa, kukaa pamoja na kukubaliana namna ya kuendesha nchi yetu hasa vita dhidi ya uhujumu wa taifa na tishio dhidi ya usalama wa raia. Hivyo basi, leo nitadurusu mambo muhimu ambayo pande zote zinapaswa kuzingatia kama ifuatavyo:
Mosi, Tanzania si mali ya rais, serikali wala chama tawala. Ni mali ya watanzania wote kwa usawa. Hivyo, kila mtanzania ana uwezo wa kuamini aonavyo ilmradi asivunje sheria. Kwani, kwa mfano, wanaohoji mambo hayo hapo juu, hawatendi kosa lolote hasa ikizingatiwa kuwa kila binadamu amejaliwa uhuru na uwezo tofauti wa kuyadurusu na kuyaelewa mambo.  Hivyo, kutishiana kukamatwa na polisi si jibu wala njia sahahi kwa mustakabali wa taifa letu. Tupingane kwa hoja na si vitisho wala kutumia misuli ya dola. Baba wa taifa Mwl Julius Nyerere alituachia tunu tatu kuu. Moja uvumilivu, pili, kujibu hoja kwa hoja kwa njia ya majadiliano, na tatu uadilifu. Kimsingi, uadilifu ni sehemu mojawapo ya kuwathamini wengine na michango yao na si juu ya mali wala fedha tu.
            Pili, matumizi ya vyombo vya dola kunyamazisha wakosoaji ni uvunjaji demokrasia jambo ambalo ni jinai bila kujali anayelitenda ni nani au ana cheo gani. Kwani, kama nilivyoeleza hapo juu, kila binadamu amepewa ubongo afikiri atakavyo na kuhoji na kujibu anachojua au kutilia shaka. Hapa lazima tuelewe; kama mtu anasema uzushi, tunampa ukweli lakini si kumnayamazisha. Tunaweza kuwafunga wakosoaji hata magezeti lakini hatuwezi kufunga akili na vinywa vyao.
            Tatu, kwani rais na serikali yake hawakosei? Rais ni binadamu na serikali yake inaendeshwa na binadamu. Sijui, kwa mfano, serikali inapata wapi jeuri ya kutaka kuwanyamazisha wapinzani wanaohoji miswaada ya sheria chini ya hati ya dharura bungeni wakati ni miswaada na staili hiyo hiyo iliyosababisha kutungwa sheria mbaya za kifisadi hadi Tanzania ikawa inaibiwa mchana kweupe? Je ni serikali ya chama gani iliyoingia upuuzi huu kama siyo hii hii iliyoko madarakani? Hivi kuhoji huyu roho mtakatifu alipotekea nalo ni kosa au tunapenda kurudia makosa tu bila sababu? Nani amesahau wabunge kama David Kafulila, John Mnyina na Zitto Kabwe hata walivyofurushwa bungeni kwa kupinga sheria mbovu zinazobadilishwa kwa sasa? Hawa nao wanyamaze wakijua wazi kitakachotokea baada ya kufanya mambo kwa kukurupuka? Kama tumeibiwa miaka 20 tukavumilia–japo si jambo jema–inakuwaje tukurupuke kama tulivyokurupushwa na waliobariki huu ufisadi? Nadhani shughuli za taifa si za kuaminiana tu bali kutiliana shaka na kuchunguzana. Na isitoshe, hizi siyo zama za chama kimoja na zidumu fikra za mwenyekiti.
            Nne, kama wabunge wanaowawakilisha waliowachagua kufanya hivyo wametumwa kusema wanayosema, inakuwaje mnawatisha na kuwafukuza kama mtu mmoja wakati wanawakilisha wale waliowatuma? Sasa nini faida ya kuwa na wabunge kama wabunge wote wanapaswa kuwa ndiyo mzee? Naungana na baadhi ya wabunge waliosema kuwa badala ya kuwatisha na kuwaona kama maadui wa taifa, basi tubadili katiba na kuendesha nchi kwa chama kimoja bila kujali kuwa kile kilichotufanya tutoke huko bado kiko pale pale au tunataka tuendelee kulazimishwa na wazungu namna ya kuendesha nchi yetu kutokana na kutokubaliana na baadhi ya mambo? Mfano, nani amempa rais mamlaka ya kujadiliana na kampuni ya Barrick huku vyombo vya dola vikiigwaya kampuni inayotuhumiwa ya Acacia? Je hili pekee halionyeshi kuwa tunaanza vibaya kumdai mtu ambaye huna mkataba naye eti kwa vile ni mbia wa aliyekuibia? Ni sheria na busara gani hii jamani?
            Kwa waliosoma Migogoro na utatuzi wa migogoro (Conflict Resolution Studies) wanajua fika kuwa katika mgogoro wowote lazima kuwapo na watu au makundi zaidi ya moja yanayogombea hiki moja au parties to conflict. Hawa wanaweza kujiwakilisha kwenye majadiliano na wataalamu wa eneo husika lakini hawawezi kujivua uhusika. Mfano, ukiwa na ugomvi nami, siwezi kuwakilishwa na mke wangu kama party to conflict vinginevyo aje kama mtaalamu au mteuliwa tu asiye na uwajibikaji kisheria bali kukusemea tu.
            Tumalizie kwa kuitaka serikali itambue kuwa hata wanaoipinga, licha ya kuwa na haki kufanya hivyo, wana akili sawa na hawa wanaowapinga. Pia wafahamu na kukubali kuwa wanapingwa tokana na historia yao yaani kuingia mikitaba mibovu. Na mwisho, wao si Mungu asiyekosea; ni wanadamu tu wa kawaida. Wangekuwa hawakosei wala wasingekosea kwa madudu yanayotuhangaisha kama taifa.
Chanzo: Tanzania Daima J’pili leo.

Byakanwa alitumwa au anajikomba tu?

          Niliwahi kuandika makala kuwa wakuu wa mikoa na wilaya wanaonekana kama wakoloni wanaotumwa kwenye mikoa na wilaya hasa wale wanaosifika kuwanyanya wananchi. Japo si wote, baadhi ya wakuu wa mikoa na wilaya–hasa wale ambao ima wamelewa madaraka, hawajui madaraka yao au hawafai au wanatukana madaraka na ofisi za umma–wamegeuka wakoloni kwenye maeneo yao ya kazi kiasi cha kuzusha hisia kuwa baadhi ya sehemu za nchi yetu hazijapata uhuru; na kama zimepata uhuru, basi haujakamilika. Malimbukeni hawa, ambao kweli ni wakoloni, wamefikia pabaya kiasi cha kukera na kugeuka kikwazo na hatari kwa maendeleo taifa. Wapo ambao walifikia hata kulitukana na kulidhalilisha _MG_0067bunge ukiachia mbali ambao wamejigeuza miungu watu wasijue miaka mitano si mingi. Wengi wanasahau kuwa cheo ni dhamana. Kosa kubwa sana. Zamani wateule wengi kwenye ngazi hizi walikuwa ni watu wenye mashiko na historia zinazojulikana lakini si wa kuzua na kuibua wakaishia kuonyesha uhovyo wao kama ilivyo kwa baadhi ya wateule hawa.
           Leo tatajadili na kulaani hujuma iliyotokea Wilayani Hai Mkoani Kilimanjaro. Hivi karibuni, vyombo vya habari viliripoti kuharibiwa na kuhujumiwa shamba la Mbunge wa Hai (CHADEMA) Freeman Mbowe kulikosimamiwa na kutekelezwa na mkuu wa wilaya ya Hai Gelasius Byakanwa. Kitendo hiki cha ajabu na cha kizamani, licha ya kustua na kusikitisha wengi, kinapaswa kulaaniwa kwa nguvu zote. Kwani licha ya kuwa cha hatari, kichukuliwe sawa na jinai yoyote; aliyeiamuru na kuisimamia afikishwe kwenye vyombo vya dola baada ya wananchi wa Hai na Kilimanjaro kwa ujumla na kule atakapohamishiwa washinikize awajibishwe; ili uwe mfano kwa wengine wenye kulewa madaraka.
           Sijui huyu alipoamua kutekeleza hujuma hii kama alijiuliza kama shamba lingekuwa lake angefanya nini? kama Byakanwa ana shamba basi atakuwa amefanya alichofanya kwa ubinafsi wa ajabu zinazolenga kufanikisha uchu wake wa madaraka kisiasa. Au ni yale ya mkuki kwa nguruwe.
Hata hivyo, hujuma ya Byakanwa imetoa somo kuwa kuna wateule wanaotumia madaraka vibaya kiasi cha kuharibu mali za wenzao. Sijui rais John Magufuli kama atamvumilia uharibifu huu wa mali hasa ikizingatiwa alivyowahi kuingilia kupiga marufuku kubughudhi wamachinga vinginevyo. Ajabu wakati kuna madai ya kutokuwapo na chakula cha kutosha, wapo wanaoharibu chakula! Tunakaribisha wawekezaji wakati tukihujumu waliokwishawekeza kama ilivyotokea kwa Mbowe.
           Byakanwa ashitakiwa kama mtu binafsi au Mbowe afunguwe kesi mbili tofauti moja dhidi ya Byakanwa na nyingine dhidi ya serikali. Hakuna kinachoshangaza kama suala hili kuonekana kuwa la kisiasa zaidi ya kisheria. Maana, hata baada ya baadhi ya wabunge wa upinzani kulaani kitendo hiki, wenzao wa chama tawala hawakufanya hivyo. Kuna nini hapa?
Japo Magufuli amekuwa akipenda kuwabeba wateule wake wanaolalamikiwa, akina Byakanwa hawamsaidii. Hawajui dhima, mipaka na dhima ya madaraka yao. Unaweza kusema wamelewa madaraka au hawajui hata hicho wanachofanya. Tangu lini mkuu wa wilaya akageuka mgambo wa tume ya mazingira? Je ametumwa, amejituma, anajipendekeza au ana ugomvi na Mbowe? Je alifanyiwa vetting kweli huyu ambaye hajui hata sera za bosi wake kuwa ni kukuza uchumi?
           Imekuwa bahati mbaya. Siku hizi hatupewi historia na habari tosha juu ya wateule wetu kama ilivyokuwa wakati wa awamu ya kwanza ambapo mteule yoyote alipoteuliwa ilikuwa lazima kuelezea historia yake ili umma umjue na kuweza kumkubali au kuistua serikali kuwa ni bomu. Kwa mfano, hatujui elimu wala afya ya kiakili ya mhusika katika sakata hili ambalo kwa watu wenye akili linashangaza kiasi cha kujenga shaka juu ya akili husika.
Byakanwa alikaririwa akisema kuwa shamba alilohujumu lilikuwa linachafua mazingira. Kituko. Kwani lilianzishwa jana? Mbona waliomtangulia hawakulihujumu kama hakuna namna hapa? Ina maana wakuu wa mkoa na wilaya waliomtangulia hawakujua umuhimu wa mazingira au ni kutafuta sifa kama siyo kukomoana na kulipiziana visasi ima kwa kujituma au kutumwa? Je Byakanwa ni kati ya wale wakuu wa mikoa au wilaya wanaopenda kujipendekezapendekeza kwa kunyanyasa wenzao ili waonekana wanafanya kubwa ili wapate promosheni au kupendwa kama wanaojulikana kubebwa kwenye jinai zao? Je vyeti vya Byakanwa viko sawa au ni yale yale ya akina Bashit? Je hili ni shamba pekee nchini? Sijui kama Byakanwa ni mtaalamu wa kilimo au mazingira hasa ikijulikana kuwa aliteuliwa na kupachikwa pale bila kujulikana historia yake ili kujua kama anafaa au ni bomu. Hata hivyo, matendo huongea zaidi ya maneno. Kwani waswahili husema: Ada ya mja hunena muungwana ni kitendo.
           Byakanwa anadai shamba husika lilikuwa linasababisha madhara kimazingira. Vipi? Kwa kiasi gani na kwa namna gani? Kisomi, mhusika alipaswa aje na utafiti wa kitaalamu kueleza ni kwanini amefikia uamuzi aliofikia. Na je hilo ndilo jibu? Byakanwa ananikumbusha maneno ya baba wa taifa Marehemu Mwl Julius Nyerere aliyewahi kusema kuwa baadhi ya mambo kuyafanya yanahitaji uwe na moyo wa mwendawazimu.  Kwa ushahidi uliopo ni kwamba shamba husika limekuwapo kwa zaidi ya miaka 30. Je uchafuzi huu wa mazingira umeanza au kuonekana leo? Je Magufuli atakingia kifua hujuma hii?
Chanzo: Tanzania Daima Jumatano leo.

Kijiwe chataka kujua nini sharia za madini zitaanza kubadilishwa

            Baada ya rais Joni Kanywaji kusema atalazimisha Mjengo kukaa muda zaidi ili kurekebisha sharia za madini, Kijiwe kililipuka kwa furaha kabla ya kuzimika matumaini baada ya porofwedheha Joni kutoka Ukanadani kuja kuweka mambo sawa na kuuzima moto wa mabadiliko ya sharia.
            Msomi Mkatatamaa siku hizi anaingia mapema akiwa na inshu kibao. Akiwa amesheheni mzigo wa magazeti anayokopa kwa muuza magazeti anautua mezani na kuamkua na kusema “wenzangu mnasemaje kuhusiana na ahadi ya kuuamrisha mjengo ubadili sharia za madini na mafuta ili kupambana na upigaji ulioigeuza kaya yetu makinikia? Naona kama sakata la Escrew limefuta kila kitu kana kwamba lina thamani kuliko madini na nishati ingawa nalo ni sehemu ya nishati. Sijui wenzangu mna mikakati gani ya kuwarejesha hawa ambao wanaonyesha kuwa wepesi wa kusahau na kulaghaiwa kwa ahadi za maongezi hadi kutelekeza ubadilishaji wa sharia?”
            Mijjinga anakula mic ‘mie naona mambo mengi yanaendeshwa kizimamoto tena kwa kutegemea usongo wa dingi lakini si kaya. Namna hii tutaendelea kupigwa; kwa sababu tunaonyesha kama hatuko serious wala hatuna maandalizi. Kama unakumbuka waraka uliotolewa juzi na jambazi akashia kuwa hawakukubaliana kurejesha njuluku zetu, basi unaweza kuelewa anachohofia Dk Msomi. Hivyo, napendekeza tuandike waraka maalumu kwa dingi kukumbushia ubadilishaji wa sharia na kuwanyonga wale waliotuingiza kwenye mkenge hadi tukapigwa kijinga hivi.”
            Mpemba anampoka mic na kudema “yakhe nami nkuunga nkono. Kama tutaendelea kukubali kila jambo wallahi tutajaendeleapigwa bila sababu bali ulimbukeni wa baadhi ya wale waniofanya vitu kwa kukurupuka. Hata hivo, kama dingi atakumbushwa, naamini atarejea nchakato huu wa ukombozi wa kaya yetu.”
            Kabla ya kuendelea Mipawa anampoka mic na kusema “hakuna cha kurejea nchakato. Uko wapi ule wa Katiba Mpya ambayo ilikuwa muarobaini wa kila kitu. Si imeuawa ili kuendelea kulindana na kukomoana kwa kufanya mambo kwa akili ya chama kimoja wakati wa utawala wa vyama vingi. Kusema ukweli mie sina imani na chochote wala lolote hadi nione sharia zikibadilika na kurejewa kwa mchakato wa Katiba Mpaya.”
            Kapende aliyekuwa akibofya ki-Samsung chake anaamua kutia guu na kusema “mie simlaumu dingi hasa ikizingatiwa kuwa ameachiwa afanye kila kitu kana kwamba hana wasaidizi. Ninachoona akisaidiwa si chochote wala lolote bali kumuimbia kwaya ya sifa kiasi cha kukera na kuchusha. Hakuna ninapoumia kama kuona madaktari na hata maprofwedheha wakimsifia hata pale anapotimiza wajibu wake. Hapa kweli ipo shughuli. Nadhani sisi tujichukulie wadhifa wa kumshauri dingi baada yakuona aliodhani wangefanya hivyo kumgwaya kila mmoja akitetea kitumbua chake hata kama ikibidi kwa kujikomba.”
            Kanji naye anaamua kukamua, “veve sangaa vatu jipendekeza. Kama hapana pendekeza kupendeza dingi nataka afukuze yeye veve tampa juluku na laji nakula bure? Kama profesa napendekeza veve nani hapana pendekeza. Basi naji jiwe pendekeze ilete katiba mpya ya vananchi ili mambo yote ive safi au vipi dugu yanguni?”
            Sofia Lion aka Kanungaembe anatia timu na kuchonga “kwa vile sisi si wateule wala wajipendekezaji na waimba sifa, lazima tuseme ukweli. Kwani hatuna cha kupoteza. Ninachomaanisha hapa ni kwamba kama hawatabadili sharia za mimawe na mifuta kila kitu ni bure. Ni sawa na kutwanga mawe. Nadhani hawa jamaa waliwahi kuja kujifanya wanajutia kosa lao na wako tayari kutapika njuluku ili kutuzuga tupoteze muda wakati wakijiandaa kutushikisha adabu.”
            Mheshimiwa Bwege anamchomekea da Sofi na kukwangua mic na kudema “Sofia umejuaje kuwa ilikuwa nawaza kusema uliyosema. Nakubaliana nawe mia kwa mia kuwa hawa jamaa wanataka kuendelea kutugeuza mabwege. Wanafanya kile ambacho watasha huita to buy time as you contemplate how to thwart your enemy outfront.”
            Kabla ya kuendelea mzee Maneno anamkatiza kwa kusema “Mheshimiwa Bwege lugha hiyo naona kama imepiliza.”
            Kila mwanakijiwe amepigwa na butwaa ile mbaya hasa ikichukuliwa kuwa hii ni mara ya kwanza kwa mheshimiwa Bwege kumwaga ung’eng’e. Wengi tulidhani haupati kumbe kifaa! Tena anaongea ung’eng’e mufti bila kubukanya na kuchanganya na broken.
            Mheshimiwa Bwege anaendelea kuchonga “samahanini kwa kuongea kingindo ndugu zanguni. Ibidipo hubidika. Nilidhani nilikuwa kwa mama wa ukoloni kule Londoni kumbe niko hapa Danganyika nikidanganyika kama kawa. Tusameheane sana ndugu zanguni. Yote yalinitoka katika ile hali ya kutoa mchango kwa kaya yangu ili kuiepusha na kupigwa pigwa na kugeuzwa shamba la bibi.”
            Mgosi Machungi ambaye aliingia akiwa amechelewa na akawa anafuatilia mjadala kwa makini anaamua kutia guu “wagoshi tikubaiane kuwa bia kuandamana kushinikiza kuejea mchakato wa kubadii shaia tinapoteza muda. Nadhani tokana na ukapa, baada ya jamaa kutiahidi wangeipa njuuku yetu, timeangaia kupata si kupatikana. Titakapopatikana ndipo titajua. Na hapo utasikia wanasiasa wakitafuta kia kisingizio ili tione hawana makosa.”
            Kijiwe kikiwa kinanoga si likapita shangingi la dingi wa Akashia. Acha tumtoa mkuku ili tumfanyie kitu mbaya kabla ya kwenda kutaifisha migodi yetu!
Chanzo: Tanzania Daima Jumatano leo.
Fear Nothing But Fear Itself